ŞAHIS İŞLETMESİNDEN ADİ ORTAKLIK İŞLEMESİNE GEÇİŞİN KDV KARŞIS

ŞAHIS İŞLETMESİNDEN ADİ ORTAKLIK İŞLEMESİNE   GEÇİŞİN KDV KARŞISINDAKİ DURUMU

Açıkladığımız üzere şahıs işletme sahibinin ticari işletmesine yeni ortak alması ile birlikte adi ortaklık işletmesine geçilmiş olmaktadır. .Dolayısıyla ferdi işletme artık yok olmakta, onun yerine adi ortaklık işletmesi var olmaktadır.

Bu nedenle ferdi işletmenin defterinde kayıtlı olan ve adi ortaklığa sermaye olarak konulacak olan değerler, mevcut ortak adına fatura edilmesi ve hesaplanan KDV’nin ortak tarafından beyan edilip, ödenmesi gerekmektedir.

 Diğer taraftan ferdi işletme sahibi tarafından kendi adına fatura edilen ve faturada hesaplanan KDV’nin adi ortaklık işletmesi tarafından indirim konusu yapılabilecektir. Konuyla ilgili bir muktezanın ilgili bölümü şu şekildedir.

Antalya Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından verilen bir muktezada(3) “Adı geçen mükellef söz konusu dilekçesinde, ferdi olarak yürüttüğü tüpgaz bayiliği faaliyetine iki ortak daha alacağından söz ederek, katma değer vergisi yükümlülüğü bulunup bulunmadığı hakkında özelge talep etmektedir.
Bilindiği üzere, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 1/1’ inci maddesi ile Türkiye’de yapılan ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler katma değer vergisine tabi tutulmuştur.

Öte yandan, Kanunun 17/4-c maddesi ile Gelir Vergisi Kanununun 81’inci maddesinde belirtilen işlemler katma değer vergisinden istisna edilmiştir.

Gelir Vergisi Kanununun 81/2’inci maddesi hükmüne göre, kazancı bilanço esasına göre tespit edilen ferdi bir işletmenin bilançosunun bir sermaye şirketine aktif ve pasifiyle bütün halinde devrolunması, devralan şirketin bilançosuna aynen geçirilmesi ve devredilen ferdi işletmenin sahip veya sahiplerinin şirketten, devir bilançosuna göre hesaplanan öz sermayesi tutarında ortaklık payı alması (Bu ortaklık payını temsil eden hisse senetlerinin nama yazılı olması şarttır.) durumunda doğan değer artışı kazancının vergilendirilmeyeceği belirlenmiş ancak, ferdi işletmeye yeni ortak alınmasında ya da diğer bir deyişle ferdi işletmenin adi ortaklığa dönüştürülmesinde istisna uygulanabileceği yönünde herhangi bir hükme yer verilmemiştir.

Bu nedenle, işletme hesaplarını bilanço esasına göre tutan ferdi işletmeye ortak alınması işlemine 3065 sayılı 1/1’ inci maddesi gereğince katma değer vergisi uygulanacaktır.” Şeklindedir.
Diğer taraftan kazancı bilanço esasına göre tespit edilen söz konusu ferdi işletme sahibi işletmesine alacağı yeni ortakla birlikte bir sermaye şirketi kurup, ferdi işletmesini bu şirkete devretseydi, bu durum katma değer vergisinden istisna olacaktı. Zira Katma Değer Verdisi Kanununun 17/4-c maddesi hükmüne göre “Gelir Vergisi Kanununun 81’inci maddesinde belirtilen işlemler ” in KDV’den istisna edileceği belirtilmiştir.

Bir ferdi işletmenin Gelir Vergisi Kanununun 81/2’nci  maddesi hükmüne uygun olarak tüm aktif ve pasif ile birlikte bütün olarak bir sermaye şirketine devredilmesi veya ferdi işletmenin sermaye şirketine dönüşmesi halinde bu devir veya dönüşüm Katma Değer Vergisi Kanununun 17/4-c maddesi hükmü gereğince KDV’den istisna olacaktır.

Son olarak belirtmemiz gereken bir diğer husus da ferdi işletmenin yasal defterlerinin adi ortaklık işletmesi tarafından kullanılması mümkün olmadığıdır. Bu nedenle yeni kurulacak adi ortaklık işletmesi tarafından yeniden defter tasdik edilmesi gerekmektedir.

V- SONUÇ
Bilindiği üzere birçok şahıs işletme sahibi çeşitli gerekçelerle ticari işletmesine ortak alabilmektedir. Şahıs işletme sahibinin işletmesine yeni ortak alması çok basit ve masrafsız bir iş gibi gözükse de vergi uygulamasında hiç de umulmadık yeni vergiler ile karşılaşılmasına neden olabilmektedir.
Şahıs işletme sahibinin ticari işletmesine yeni ortak alması ile birlikte artık işletmenin niteliği değişmiş olmaktadır. Yani ferdi işletmeden adi ortaklık işletmesine geçilmiş olmaktadır Dolayısıyla ferdi işletme artık yok olmakta, onun yerine adi ortaklık işletmesi var olmaktadır. Ferdi işletmedeki mallar ise var olacak yeni adi ortaklık işletmesine sermaye olarak konmaktadır.

Bu nedenle ferdi işletmenin defterinde kayıtlı olan ve adi ortaklık işletmesine sermaye olarak konulacak olan değerler, mevcut ortak adına fatura edilmesi, fatura edilen değerler üzerinden KDV hesaplanması ve elde edilen kazancında ticari kazanç olarak vergiye tabi tutulması gerekmektedir.
Uğur UĞURLU
Vergi Denetmeni
 

Yorum Yaz